De stille regisseur achter allergie, intolerantie en je humeur Moe, prikkelbaar, allergisch voor van alles — of darmen die constant zeuren? Misschien is het tijd om te checken of je genoeg vitamine D hebt. Want de zonnevitamine doet véél meer dan alleen je botten sterk houden. Onderzoek toont steeds duidelijker aan dat een tekort een sleutelrol speelt bij allergie, voedselintolerantie, ontstekingen en zelfs depressie.^{[1][2][3][4][5][6]}

1. Wat is☀️  VITAMINE D eigenlijk? 

Vitamine D is strikt genomen geen gewone vitamine, maar een hormoon. Je lichaam maakt het zelf aan via blootstelling aan UVB-straling van de zon: in de huid wordt cholesterol omgezet naar previtamine D3, dat vervolgens door de lever en nieren wordt geactiveerd tot de werkzame vorm.^[4]

Vitamine D-receptoren (VDR) zitten in vrijwel elk weefsel en elke cel van het lichaam — van het immuunsysteem tot de hersenen, inclusief de hippocampus, prefrontale cortex en hypothalamus.^[6][4]

2. Waardoor raakt vitamine D in de min? 

Vitamine D-tekort is wereldwijd een epidemie.^[4] In België en Nederland is beperkte zonblootstelling een grote reden. Maar er zijn meer oorzaken:

• Weinig of geen zonlicht (bewolkt klimaat, binnen beroepen, hoge factor zonnecrème)^[4]
• Te weinig vitamine D via voeding. Te weinig magnesium en K2 in het dieet.^[3][5]
• Lever- of nierproblemen die de activering van vitamine D belemmeren — de lever zet vitamine D om naar 25(OH)D, de nieren maken er de actieve vorm van^[4]
• Chronische stress: stresshormonen putten magnesium uit, dat nodig is om vitamine D te activeren^[2][1]
• Donkere huidskleur (meer melanine beschermt van nature, maar vertraagt de aanmaak van vitamine D)^[4][6]

3. Vitamine D, allergie en intolerantie: de link 🔗

Vitamine D heeft een kalmerend effect op mestcellen — de immuun cellen die bij allergie en histamine-intolerantie centraal staan. Bij een tekort worden mestcellen hyperactief en laten ze ontstekingsstoffen (zoals histamine) los (degranulatie). Gevolg: je lichaam reageert overdreven op voeding, pollen, huisstofmijt of andere triggerende prikkels.^[1][6]

Bij MCAS (Mestcelactivatiesyndroom) is vitamine D-tekort opvallend vaak aanwezig. Onderzoek van Lisa Goudzwaard onder 144 mensen met MCAS toonde aan dat vitamine D en B12 de meest voorkomende tekorten waren.^[1]

Volgens dr. Afrin, specialist in MCAS, ontstaan alle ontstekingsziekten door overmatige mestcelactivatie — reden te meer om vitamine D in het oog te houden.^[1]

🔬 Wetenschappelijk onderbouwd: lage vitamine D-niveaus zijn gelinkt aan een 50% hogere kans op ernstige astma-aanvallen bij kinderen.^[6] Vitamine D versterkt ook de huidbarrière, wat eczeem en allergische huidreacties vermindert. Bij chronische netelroos (urticaria) werd een verbetering van 33–40% gezien bij suppletie.^[6]

Er is ook een verband met darmproblemen en voedselintolerantie: vitamine D-tekort leidt tot verhoogde darmdoorlaatbaarheid (lekke darm), wat op zijn beurt gluten- en voedselintolerantie in de hand werkt.^[1][5]

Natasha Campbell-McBride benadrukt in haar GAPS-protocol dat darmgezondheid de basis vormt van immuun balans, en dat gerichte suppletie (van onder meer vitamine D) bij veel patiënten noodzakelijk is.^[5]

4. Vitamine D en je mentale gezondheid 🧠

Vitamine D-receptoren bevinden zich in hersengebieden die direct betrokken zijn bij depressie: de hippocampus, prefrontale cortex en de hypothalamus.^[6] Een tekort verstoort de aanmaak van serotonine, dopamine en noradrenaline — de neurotransmitters die je stemming reguleren.^[6]

Meerdere grote cohortstudies tonen een omgekeerd verband aan tussen vitamine D-niveaus en depressie.^[6] Klinische studies toonden aan dat vitamine D-suppletie depressiescores significant verbeterde, en bij gebruik naast een antidepressivum zelfs effectiever bleek dan het antidepressivum alleen.^[6]

Bijzonder relevant voor vrouwen: lage vitamine D-niveaus tijdens de zwangerschap zijn gelinkt aan postpartum depressie.^[6] Vitamine D-suppletie van 2.000 IE/dag vanaf het derde trimester bleek beschermend uit te pakken.^[6]

5. Het calcium-trio: vitamine D, magnesium & K2 🧩

Vitamine D bepaalt hoeveel calcium er uit de darmen wordt opgenomen.^[1][3][4] Maar vitamine D alleen is niet voldoende — het heeft twee essentiële partners nodig:

• Magnesium activeert vitamine D en regelt via de VitDReceptor de instroom van calcium in cellen. Zonder magnesium kan vitamine D niet worden geactiveerd en heeft de VitDReceptor-receptor geen instructies.^[1][2]
• Vitamine K2 zorgt ervoor dat calcium naar botten en tanden gaan, en houdt het weg uit zachte weefsels en bloedvaten. Zonder K2 kan calcium zich ophopen in de aderen of celmembranen.^[1][3]

Een chronisch vitamine D-tekort laat via het parathormoon (PTH) calcium uit de botten lekken, terwijl het zich ophoopt in zachte weefsels. Dit activeert mestcellen en kan leiden tot osteoporose en verharding van aderen of celmembranen.^[1][3]

⚠️  Volgorde van aanvullen: heb je zowel een magnesium- als vitamine D-tekort? Start dan eerst met magnesium.^[1][2] Pas als magnesium op peil is, kan vitamine D goed worden geactiveerd en de VDR-receptor zijn werk doen. Bij een magnesiumtekort worden cellen ‘doof’ voor PTH, wat leidt tot een vicieuze cirkel van botontkalking.

⚠️  Vitamine K2: de meest effectieve vorm is MK-4, die van nature voorkomt in volvette dierlijke producten zoals ghee, boter en volle melk.^[3] Ghee bevat tot 3x meer K2 dan boter en 20x meer dan volle melk(alles van gras gevoederde dieren). Het supplement MK-7 wordt minder goed opgeslagen in de organen dan MK-4 uit voeding.

6. Hoe kom je aan genoeg vitamine D? 🌱

Via zonlicht — de beste en meest natuurlijke bron:^[4][3]

• Streef naar 10–15 minuten zonlicht per dag op blote armen (de binnenzijde van je pols en onderarm is zeer geschikt) of benen^[4]
• Beste tijdstippen: vroege ochtend of late namiddag (buiten de periode 10u–15u)^[6][4]
• Geen zonnebrand tijdens die korte blootstelling — daarna beschermen
• Je lever en nieren moeten goed functioneren om vitamine D te activeren; stress en toxines kunnen dit negatief beïnvloeden. ^[4]

Via voeding — goede bronnen:^[3][4][5]

• Vette vis: zalm, makreel, tonijn, haring (die plankton gegeten hebben)^[3][4][5]
• Eidooiers (van buiten kippen die gras eten)
• Volvette zuivel: ghee, boter, volle melk, yoghurt (ook rijk aan K2 MK-4)^[3]
• Levertraan — rijk aan EPA, DHA, vitamine A en vitamine D^[5]
• Kaas, runderenlever

7. Supplementen: hoeveel is genoeg? 💊

De officieel aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor vitamine D is 600–800 IE voor volwassenen.^[4][7] In de praktijk is dit voor mensen met een tekort dikwijls onvoldoende:

• Veilige onderhoudsdosis voor de meeste volwassenen: 1.000–2.000 IE/dag^[2][4][7]
• Bij vastgesteld tekort via bloedonderzoek: bespreek hogere dosis met je arts^[7]
• Neem vitamine D nooit zonder magnesium: hoge doses vitamine D putten magnesium verder uit^[2]

💡 Dr. Carolyn Dean adviseert maximaal 1.000–2.000 IE/dag en benadrukt dat voldoende magnesium een absolute voorwaarde is.^[2] Te weinig magnesium bij vitamine D-suppletie kan volgens haar leiden tot angst, slaapproblemen en spierpijn.

💡 Op de site van Lisa Goudzwaard kan je richtlijnen vinden om vit D met zijn synergetisch werkende co-partners optimaal in te nemen.

8. We maken het concreet✅

Je vitamine D-spiegel meten via bloedonderzoek (streefwaarde: 50–80 ng/ml of 125–200 nmol/L)^[1][7] 

kan heel interessant zijn wanneer je kampt met symptomen van allergieën en/of intoleranties.

Denk je nog eens aan magnesium vóór je vitamine D opvoert?^[1][2]

Chronische stress verhoogt de magnesiumvraag — Sensorische grondingsoefeningen overwegen of andere stress regulerende interventies kunnen goud waard zijn voor je gezondheid. ^[1][2]

9. Vitamine D als onderdeel van een holistische aanpak 🌿

Vitamine D is belangrijk, maar het is slechts één stukje van de puzzel. Bij allergie en intolerantie spelen ook darmgezondheid, immuun balans, stress, beweging en voeding een grote rol.^[1][5]

Klaar om jouw allergie of intolerantie écht aan te pakken?

Bij Liesbeth Figoureux werk je met de Total Reset Methode— een holistische, niet-invasieve methode gebaseerd op N.A.E.T. 

die via acupressuur en kinesiologie je lichaam helpt anders te reageren op voeding en omgevingsprikkels.

Vit D komt heel courant uit de kinesiologische test in de praktijk. Zeker tijdens de wintermaanden.

Indien dit bij jou zo is, kan het interessant zijn om ook voor die stof acupressuur toe te passen & om rekening te houden met bovenstaande tips om je vit D niveau op te krikken tot die weer optimaal zijn.

Bronnen & Aanbevolen Literatuur

Inline verwijzingen in de tekst zijn aangeduid met [nummer]. Hieronder vind je de volledige bronvermelding.

[1]  Goudzwaard, L. MCAS RUST Methode. Kennisbank over mestcelactivatiesyndroom, vitamine D-tekort, VDR-receptoren, calcium, magnesium, histamine-intolerantie en het herstelprotocol. Online kennisbank & Patreon.com/LisaGoudzwaard.

[2]  Dean, C. The Magnesium Miracle. Ballantine Books, 2017 (herziene editie). Aanbevelingen over vitamine D en magnesium-koppeling, risico van hoge doses vitamine D bij magnesiumtekort, symptomen van magnesiumtekort. Zie ook: Natural Calm Canada — online publicaties Dr. Carolyn Dean over vitamine D-dosering.

[3]  Teitelbaum, M.R. Integratieve benadering van schildklier- en hormonale gezondheid. SVA Ayurveda / drmteitelbaum.com, Cinnaminson NJ. Calcium-suppletie en cardiovasculair risico (o.a. Johns Hopkins Medicine onderzoek aangehaald); vitamine K2 MK-4 vs. MK-7; rol van ghee en volle zuivel; Praval Panchamrit als Ayurvedisch calciumsupplement; vitamine D en schildkliergezondheid.

[4]  Mishra, V. (Vaidya Mishra). Shaka Vansiya Ayurveda (SVA). Transdermaal vitamine D-protocol, calcium-balans, holistische aanpak van vitamine D-tekort, rol van lever en nieren, iodium en schildklier. chandika.com / SVA online educatie en producten. (Inclusief klinische gevalsstudie: Darci S., vitamine D normalisatie via transdermaal protocol, sept. 2011 – jan. 2012.)

[5]  Campbell-McBride, N. Gut and Psychology Syndrome (GAPS). Medinform Publishing, 2010. En: Gut and Physiology Syndrome. Medinform Publishing, 2020. GAPS Supplement Guide (online). Suppletierichtlijnen: probiotica, levertraan, essentiële vetzuren, spijsverteringsenzymen, magnesium, vitamine D3, vitamine K2.

[6]  Parel, N.S., Krishna, P.V., Gupta, A. et al. 'Depression and Vitamin D: A Peculiar Relationship.' Cureus, 2022 Apr 21; 14(4): e24363. doi: 10.7759/cureus.24363. PMCID: PMC9132221. PMID: 35637805. (Omvat literatuuroverzicht van Milaneschi et al., Chan et al., Lee et al., Stewart & Hirani, Cassidy-Bushrow et al., Brandenbarg et al., Vaziri et al., Khoraminya et al., Mozaffari-Khosravi et al., Sepehrmanesh et al., Högberg et al., Bahrami et al.)

[7]  National Institutes of Health (NIH). Vitamin D — Fact Sheet for Health Professionals. Office of Dietary Supplements, NIH. Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine D; veiligheidslimieten; relatie met calcium en fosfor. Zie ook: onderzoek Johns Hopkins Medicine over calcium-supplementen en arteriosclerose (aangehaald in bron [3]).

[8]  Liesbeth Figoureux Naturopathie. N.A.E.T. Total Reset — natuurlijke allergie- en intolerantiebehandeling via acupressuur en kinesiologie

Dit artikel bevat algemene gezondheidsinformatie.