Elke dag een kommetje bouillonsoep drinken met een toef zure room versterkt de darmwand. Een gezond darmslijmvlies is geweldig goed nieuws. In het slijmvlies van gezonde darmen leven namelijk probiotica. Belangrijke leden van deze groep zijn: Bifidobacteria, Lactobacteria, Propionobacteria, lichaamseigen varianten van E.coli, Peptostreptococcen en Enterococcen. Het woord probiotica komt van pro wat voor of ten gunste van betekent; bios vertaalt zich als leven. De goede bacteriën zijn probiotica en voldoende probiotica draagt bij tot een gezonde microbioom.
Recepten om natuurlijke weldadige probiotica te bereiden, vind je onderaan deze blogpost terug.
Een gezonde microbioom draagt ontelbare voordelen met zich mee.
Ik schrijf hieronder graag enige samenvattingen uit het boek Gut and Psychology Syndrome van de auteur Dr. Natasha Campbell-McBride MD. Zelf vind ik het interessant om te weten waarom het zo goed is om die natuurlijke probiotica te eten. Misschien herkennen jullie dit? Indien zo, zal je de onderstaande informatie uit haar werk wellicht wel boeiend vinden.
De term microbioom duidt op het geheel van microben (bacteriën voor het grootste deel, maar ook archaea en schimmels ) die zich in en op het lichaam bevinden (bv in de darmen, op de huid, in de neusholte, in de baarmoederhals, de urine leiders , ter hoogte van de vagina ) en samenleven met het menselijk lichaam. Bij de mens zijn dat er wel ruim honderdduizend miljard. Dat zijn er tien keer meer dan je eigen lichaamscellen. Al die microben wegen bij elkaar ongeveer anderhalve kilo. Het bekendste microbioom is dat van het spijsverteringskanaal, van de darmen. De darmen zijn ongetwijfeld de hoofdstad van je microbioom. Hier bevinden zich 99 procent van de 100 duizend miljard microben die overal in en op je lichaam leven. Een gigantische hoeveelheid met een niet te onderschatten rol voor jouw gezondheid. De goede darmbacteriën zorgen voor:
- het samenstellen van een gezonde darmwand die volgepakt is met lymfocyten
- die lymfocyten in de darmwand produceren immunoglobulinen(IGA in de slijmvliezen) om je te beschermen en er indringende bacteriën, virussen, schimmels en parasieten onschadelijk te maken
- het bieden van een fysieke barrière tegen indringers, onverteerde voeding, gifstoffen en parasieten
- de productie van antibiotica-achtige stoffen, antischimmel en antivirus-stoffen
- de productie van organische zuren, waarmee ze de ph in de buurt van de darmwand verlagen tot 4.0-5.0, waarmee ze een onaangenaam zuur milieu creëren voor de 'slechte' opportunistische bacteriën
- het neutraliseren van giftige stoffen en het inactiveren van histamine
- een goede darmperistaltiek. Een vlottere stoelgang dus
- het in stand houden van een gezonde darmwand, hun eigen leefmilieu
- het leveren van een cruciale bijdrage in het verteren en opnemen van voeding. Een goed voorbeeld daarvan is de vertering van melk -en tarwe eiwitten. In de maag worden melk en tarwe-eiwitten gesplitst in peptiden, waarvan een aantal morfine-achtige structuren hebben die casomorfine en gliadinomorfinen genoemd worden. Deze peptiden verplaatsen zich naar de dunne darm, waar ze worden blootgesteld aan pancreassappen en de darmwand bereiken, waar ze afgebroken worden door enzymen (peptidasen genoemd) die op de microvilli van de enterocyten zitten. Van mensen met een afwijkende darmflora zijn hun enterocyten veelal in slechte staat, waardoor de casomorfinen gluteomorfinen onveranderd opgenomen worden in de bloedstroom en problemen in het lichaam kunnen veroorzaken. Zo kan een intolerantie voor tarwe of melk ontstaan. Intoleranties die ik in de praktijk toch regelmatig zie. Door in te zetten op het herstel van de goede darmbacteriën kan de intolerantie veelal uit blijven. Zo dragen lichaamseigen varianten van E.coli bij tot de vertering van lactose, van vitamine K2, vitamine B1, B2,B6, B12, antibiotica-achtige stoffen & verdedigen het lichaam tegen ziekmakende varianten van E.coli. Je hoort het goed. Wanneer de darmflora weer in balans komt, is de kans bestaande dat je terug lactose kan toevoegen zonder problemen te ervaren.
Een microbioom in balans zorgt ook voor:
- bijproducten die belangrijk zijn voor het transporteren van mineralen, vitaminen, water, gassen, voedingsstoffen naar de bloedstroom.
- het actief samenstellen van verschillende voedingsstoffen, zoals vitK2, pantotheenzuur, foliumzuur, B1,B2,B3,B6,B12, aminozuren en andere actieve stoffen
- je hormonen. Zo kunnen hormonale klachten als mood swings, verminderde slaap, vermoeidheid … verbeteren door in te zetten op de versterking van je goede darmbacteriën.
Wanneer de goede darmbacteriën niet voldoende aanwezig zijn, kunnen ziekteverwekkende micro organismen vrij spel krijgen. Zo heb je een groep van bacteriën die van ijzer houdt (onder andere Antinomyces spp;, Mycobacterium spp., ziekteverwekkende varianten van E.coli, en vele anderen). Zij verbruiken veel ijzer die de persoon krijgt uit zijn eten, waardoor een ijzertekort zich kan opbouwen. Het installeren van meer goede darmbacteriën kan de ziekteverwekkende terugdringen waardoor jij zelf weer meer ijzer kan opnemen.
De opportunistische flora omvat een grote groep van verschillende micro-organismen. Het aantal en de combinaties kunnen vrij uniek zijn. Veel voorkomende zijn: Bacteroids, Peptococcen, Stafylococcen, Bacillen, Clostridia, Gisten, Enterobacterien zoals Klebsiella, Spirocheten, … . Deze hebben een aantal gunstige functies in de darmen als ze met weinig zijn. Wanneer de goede flora verzwakt en beschadigd is, loopt het aantal opportunistische bacteriën en gisten zoals Candida Albicans uit de hand en kunnen ze gezondheidsproblemen veroorzaken. Opportunistische bacteriën gisten krijgen dan toegang tot de darmwand en kunnen die lek maken. Zo komen gedeeltelijk verteerde voedingsdeeltjes in het bloed terecht waar ze als indringer herkent worden door het immuunsysteem. Zo ontwikkelen zich voedselallergieën en -intoleranties. Opportunistische flora produceert constant giftige stoffen als bijproduct van hun stofwisseling. Een goed voorbeeld is histamine, een belangrijke neurotransmitter in het lichaam. Histamine wordt door bepaalde cellen in het lichaam aangemaakt. Wanneer te veel aan opportunistische flora overgroeit produceren zij teveel histamine, waardoor vele functies uit balans geraken door het overschot aan histamine. Soorten van Clostridia kunnen stofjes produceren die in verband gebracht worden met symptomen als een gevoeligheid voor licht en geluid, hogere spierspanning van strekspieren, de ziekte van Crohn, Colitis ulcerosa, .. . Een andere groep bacteriën die overgroeien in een situatie van darmdysbiose zijn de sulfaat reducerende bacteriën (bijvoorbeeld Proteobacteria, Thiobacilli, Chromatiaceae, ... ). Deze micro-organismen zetten sulfaat uit de voeding om in sulfiet. Er is dan minder zwavel beschikbaar voor het lichaam want die wordt omgezet tot stoffen als waterstofsulfide, het gas met de rotte ei geur (stinkende windjes geur).
Een voorbeeld uit de praktijk
Soms gebeurt het dat personen gevoelig testen op alcohol, ook wanneer zij zelden alcohol nuttigen! Wanneer ze daarnaast gevoelig testen op de stoffen gisten, parasieten, acetaldehyde, gliadine, tarwe, maagzuur (minder productie), pancreasenzymen, B vitamines, vitamine A, eiwitten, vetzuren & klachten ervaren als een opgeblazen buik, constante trek in zoet, verminderde energie, schimmelnagels, moeizame focus kan dit alles wijzen op een onbalans in de darm microbioom. We kunnen het lichaam zeker in de juiste richting duwen met acupressuur en dit kan een immens verschil maken in je klachten. Ik heb al veel opgezwollen buiken rustig en plat mogen zien worden. Voor een duurzaam resultaat raad ik je dan graag aan om enkele enkele aanpassingen te maken in je levensstijl door bijvoorbeeld natuurlijke probiotica toevoegen aan je dieet, zodat de gistovergroei op natuurlijke wijze gestimuleerd wordt om terug te dingen.
Zijn er tegenindicaties om natuurlijke probiotica op te starten?
Heb je een histaminegevoeligheid, dan misschien wel. Personen met een grote histamine gevoeligheid varen meestal wel bij geitenyoghurt en specifieke stammen van probiotica suppletie. Kefir, yoghurt van koemelk en kombucha laten zij beter aan zich voorbij gaan wanneer hun histamine gevoeligheid nog sterk speelt. Of dit zo is, kan gemakkelijk kinesiologisch voor je uitgetest worden tijdens jouw afspraak.
Ervaar je momenteel veel lopende stoelgang en verteringsklachten? Ja dan kan het zijn dat je vezels (voeding voor probiotica) eventjes links moet laten liggen totdat de darmwand weer kalm en geheeld is. Je zet nu best in op goed gekookte voeding, de bouillons en zuurkoolsap, wei, kefir ... . Probiotica kan je dus in dit geval wel perfect opstarten en het zal zelfs helpend zijn om de lopende stoelgang in te dijken. Wanneer de stoelgang terug optimaal is, kan je terug vezels gaan toevoegen. Vele mensen die constipatie ervaren (maar niet iedereen), doen het goed op zuurkoolsap, sap van gefermenteerde groenten, ghee, roomboter en zure room en wat minder goed op zuivel met veel eiwitten.
Ready to give it a go? Onderstaande recepten zijn eenvoudig en echt waar een heerlijkheid om toe te voegen aan je maaltijden.
Melkkefir - Homemade -
Wat heb je nodig? Een glazen kom, een plastieken of houten lepel, een plastieken zeef, een weckpot, melk en kefirkorrels. Kefirkorrels houden niet van metaal.
Neem voor 50 gram kefirkorrels 500 ml volle (bio) melk. (en voor 60 gram, 600 ml, voor 70 gram, 700 ml enzoverder). Stort de korrels in de glazen weckpot en voeg de melk toe. Sluit de weckpot en open hem tussen de 24 & 48 uur later. Zelf doe ik dat na 48 uur, gezien praktisch alle lactose dan verteerd werd door de kefir en de smaak dan heerlijk fris zurig is. Het is zeer normaal dat je even aan de zurige smaak moet wennen, voor je die kan appreciëren. Na de fermentatietijd bevat de melk nog maar weinig lactose, gezien de kefirkorrels de lactose dus opgegeten hebben. Ze hebben bovendien ook al eiwitten voor verteerd. Bovendien hebben de kefirkorrels zeer veel melkzuurbacteriën & bepaalde gisten geproduceerd voor je. De kefirkorrels hebben de melk verandert in kefir. Giet het mengsel door een plastieken zeef en vang zo de kefirkorrels op in de zeef en de kefir in een glazen kom. Doe de kefirkorrels terug in een schone weckpot (die heb je op voorhand gesteriliseerd door er kokend water op en in te gieten) en vul weer aan met verse melk. Je kan het proces zo blijven herhalen. Wil je even geen kefir maken? Kefirkorrels kan je bewaren in de koelkast, zolang je ze van voldoende melk of lactose voorziet.
Zoals Natacha Campbell, neurologe en auteur van onder andere gut and physiology syndrome het sterk uitdrukt: Een glas verse kefir per dag is één van de beste preventieve middelen tegen ziekte.
Het is heerlijk om de kefir zo te drinken, verdund met wat water, of met wat zout en specerijen of gezoet met rauwe koud geslingerde honing en kaneel of muskaatnoot. Het kost je dagelijks maar 3 tot 5 minuten van je tijd! Dagelijks een glaasje kefir drinken brengt je een krachtig natuurlijk middel voor je spijsverteringssysteem, tegen gist overgroei in het hele lichaam, huidproblemen en andere klachten. Het stimuleert en her balanceert het immuunsysteem, balanceert de darmflora en de microbiële flora op andere plekken in het lichaam, en maakt de melk voedzamer en veel beter te verteren. Ik ben fan.
Zuurkool - Homemade-
Zuurkool is gefermenteerde witte of rode kool dat traditioneel veel gegeten wordt in Oost-Europa. Zuurkool bij de maaltijd eten, verbetert de vertering en kan de maagzuurproductie stimuleren. Als je weinig maagzuur aanmaakt, is het interessant om een paar theelepels zuurkool of het sap ervan te nemen voor de maaltijd. Voor kinderen begin je met het toevoegen van 1 tot 3 eetlepels zuurkoolsap aan hun maaltijden of hun soep.
Snij je witte kool door midden en snij de helften nogmaals in twee. Snijd het harde stukje er uit. Snijd de kool in fijne repen of rasp hem met de mandoline. Voor één kilogram kool kan je optioneel 1 geraspte wortel toevoegen. Vang alles op in een ruime glazen (of plastieken) kom. Doe er 1 eetlepel/tablespoon (15-20gram) ongeraffineerd (zee)zout toe. Begin met het kneden van de kool zodat sappen vrijgegeven worden. Dit kan 5 tot 10 minuten werk zijn. Je wil veel sap, dus je kneedt tot je dit bereikt. Wanneer je merkt dat je handen nat zijn door het vocht uit de kool, weet je dat het goed zit. Je kan kruiden toevoegen zoals enkele zwarte peperbolletjes, een koffielepel mosterdzaad, 4 jeneverbessen, een koffielepel korianderzaad of dillezaad of karwijzaad of venkelzaad, chilipeper, paprika of tenen look. Doe het mengsel in een grote glazen pot met een brede opening. Een weckpot is ideaal. Zet de weckpot in de kom. Doe de geraspte groenten met kruiden in de weckpot. Druk de kool goed aan met je vuist, zodat die onder zijn vocht staat. Je kan een glazen bokaaltje (ook gesteriliseerd met heet water) op de kool zetten zodat de kool niet naar boven drijft. Een fermentatiegewichtje leent zich daar ook toe en is zeer praktisch in gebruik. Zo blijven de groenten onder het vocht. Sluit de pot. Wellicht stroomt er nu wat water uit de pot. Dat kan gebeuren. Zorg dat er geen groenten tussen het deksel zitten. Zet de gesloten pot op een soepbord. Nu kan het fermentatieproces starten. Tijdens het proces zie je dat er luchtbelletjes naar boven komen en schuimpjes uit de pot komen. Dat is allemaal goed. Het soepbord zal het sap dat uit de pot ontsnapt opvangen. Maak het regelmatig leeg. Na een dag of 6 zal dat niet meer nodig zijn en dan is je kool gefermenteerd. Je kan de pot nu in de kelder bewaren of hem openen, er van genieten en tot 6 weken in de koelkast bewaren.
Recept zuurkoolsalade:
Meng 500 zuurkool met een fijn gesneden appeltje, een of twee geraspte wortels, peper, zout en fijngesneden bladpeterselie of dille, fijngesneden lente ui of een gewone ui, een fijn gesneden teentje look, koudgeperste olijfolie van de eerste persing of zure room. Geniet er van. Deze salade gaat goed samen met maatjes.
Yoghurt - Homemade-
Breng 6 cups rauwe melk (1,5 liter) minimum vijf minuten aan de kook op 82 °C. Laat hierna de melk afkoelen tot op 43°C. Gepasteuriseerde melk hoef je enkel op te warmen tot de temperatuur van 43°C. Wanneer de melk die temperatuur bereikt heeft neem je kop om wat melk uit de pot te scheppen. In deze kop voeg je onmiddellijk 2 eetlepels van de yoghurt starter toe. Roer tot de starter mooi opgelost is in de melk. Voeg dan dit kopje toe aan de rest van de melk en roer opnieuw zodat alles mooi verdeeld is. De volgende keer kan je 1 kop yoghurt toevoegen in plaats van yoghurt starter. Na twee maanden wekelijks yoghurt maken zal de samenstelling van de bacteriën niet langer op punt staan en gebruik je opnieuw de yoghurt starter voor de meest optimale resultaten. Verdeel de melk in de ( glazen ) potjes en plaats ze in de yoghurtmaker ( zonder deksel ). Hoe langer de yoghurt in de yoghurt maker fermenteert, hoe zuurder hij wordt. 8 uren is voldoende. Zelf ben ik zeer tevreden van de natren yoghurt starter. Ik eet mijn yoghurt als ontbijt of tussendoortje met gekiemde zaden en pitten en rauwe honing, of als topping in mijn soep of dahl.
Zure room - Homemade -
Kies voor rauwe room van een betrouwbare bron (de room van de boerderij De Zwaluw vind ik bijvoorbeeld overheerlijk en die is biologisch). Je kan het ook met gepasteuriseerde volle room maken indien de rauwe room niet beschikbaar is. Voor 1 liter room gebruik je 125 ml levende kefir (dus zelfbereide). Doe geen kefirkorrels in de room. Wanneer de room zuur wordt, wordt het anders moeilijk om de korrels uit de (dikke) room te vissen. Je gebruikt verse kefir, die je eerst gezeefd hebt om de korrels eruit te halen. Giet de room in een droge schone weckpot en voeg de passende hoeveelheid kefir toe. Roer met een houten lepel. Sluit de pot en laat het 24 uur fermenteren op kamertemperatuur.
Er zijn ontelbaar veel heerlijke recepten van gefermenteerde groenten. Elk land heeft hier zijn eigen specialiteiten in. Vooral in minder geïndustrialiseerde landen behoren die gefermenteerde groenten nog tot een dagelijks eetpatroon. Maar het is niet omdat we hier die traditie niet langer volgen, dat we deze gezonde heerlijkheid niet meer nodig hebben. Ben je benieuwd naar meer? Dan raad ik je aan om een kijkje te nemen op de site www.klejman2.com en er de recepten te raadplegen van de klejman fermentista zussen. En indien je natuurlijke probiotica wel wenst toe te voegen aan je eetpatroon, maar het zelf niet wenst te bereiden vind je best wel enkele mogelijkheden in de winkels, onder andere van de zussen kleijman. Indien je gefermenteerde groenten of zuivel in de winkel zoekt, let er dan wel even op dat de groenten of zuivel niet gepasteuriseerd zijn (dus wel rauw zijn), want anders werden de melkzuurbacteriën vernietigd in het pasteurisatieproces & zullen ze niets meer voor je doen. Ervaar hoe je gezondheid sterker wordt, door je gezondheid van binnen uit aan te spreken met natuurlijke probiotica.
Smakelijk!
